Wakacyjna opalenizna

Korepetycje fizyka

O wakacyjnej opaleniźnie, czyli jak reagujemy na ultrafiolet(UV)

,,Cały dzionek słonko
Po niebie chodziło,
Czego nie widziało!
Na co nie patrzyło!”

Fragment wiersza „Co słonko widziało
Maria Konopnicka

 

Ach wakacje! Czas odpoczynku, ekscytujących wycieczek, wypadów ze znajomymi. Wyznacznikiem i pamiątką po korzystaniu ze słonecznych dni lata jest oczywiście nasza opalenizna i to właśnie o niej dowiesz się więcej z tego artykułu!

Przy okazji wspomnę, że jeśli jesteś maturzystą lub chciałbyś lepiej nauczyć się fizyki to warto abyś skorzystał z naszych zajęć w ELEMENTUM(Korepetycje fizyka), dowiesz się o wszystkich prawach fizycznych naszego świata 🙂

Ultrafiolet (UV)

Opalamy się ze względu na wystawienie skóry na działanie ultrafioletu, ale czym w zasadzie jest ultrafiolet?

Promieniowanie ultrafioletowe w skrócie UV zostało zdefiniowane przez WHO jako promieniowanie z zakresu długości fal od 100 nm do 400 nm. Wewnątrz tego zakresu wyróżnia się trzy typy promieniowania [1].

Typy promieniowania UV

UVA – od 315 nm do 400 nm – Promieniowanie tego rodzaju dociera niemal w całości do ludzi na Ziemi, gdyż warstwa ozonowa przepuszcza 96-99% tego promieniowania. Natężenie UV typu A przenika przez chmury, szkło, ale co dla nas najbardziej niebezpieczne przez naskórek. Z racji tego, że promieniowanie to dociera do głębokich warstw skóry, wpływa ono na starzenie się tkanek skóry, skutkuje zmniejszeniem produkcji kolagenu oraz degeneracjom elastyny. W najgorszym wypadku promieniowanie tego typu sprzyja powstawaniu pieprzyków z predyspozycją do przekształcenia się w nowotwory skóry [2] [3].

UVB – od 280 nm do 315 nm – To promieniowanie stanowi pozostałe 1-4% promieniowania UV docierającego do nas. Natężenie UVB jest zmienne gdyż jest zatrzymywane przez chmury oraz szyby ale również wnika przez naskórek, choć nie tak głęboko jak UVA dlatego to właśnie ono odpowiada za opalanie się skóry i często związane z nimi oparzenia. Ale dostrzegajmy również pozytywy chociażby takie jak synteza Witaminy D3 [2] [3].

UVC od 100 nm do 280 nm – Tego typu promieniowanie jest najbardziej energetyczne, ale na szczęście w większości jest pochłaniane przez warstwę ozonową i chociaż ta zmniejsza się, co skutkuje przedostawaniem się coraz większej ilości promieniowania, ilość ta jest wciąż za mała by wpływać na organizm człowieka [2] [3].

Fizyka

Wiemy już co nieco o promieniowaniu UV odpowiedzialnym za opalanie skóry, a teraz przybliżymy sobie sam proces opalania.

Proces opalania

Opalanie się skóry, a dokładniej jej pigmentacje dzielimy na pośrednią i bezpośrednią. Pigmentacja pośrednia odbywa się pod wpływem promieniowania UVB, które to zwiększa produkowanie melaniny.

Wzrost zawartości melaniny w skórze, która dostaje się na jej powierzchnię wpływa na trwałość i intensywność opalenizny. Pigmentacja bezpośrednia z kolei wynika w skutek natrafienia promieniowania UVA na melatoninę, która zgromadziła się na powierzchni skóry. W wyniku reakcji promieniowania z melaniną ciemnieje ona pozostawiając efekt opalenizny [4].

Znając już proces, możemy powiedzieć, że promieniowanie UVB wydobywa melaninę na powierzchnię skóry, a UVA sprawia, że ona ciemnieje.

Dlaczego każdy opala się inaczej…?

Kolor zależy od liczby komórek barwnikowych w naszej skórze czyli od jej fototypu. Fototypy skóry zostały uszeregowane według Thomasa Fitzpatricka. Możecie w ramach eksperymentu sprawdzić, czy macie typ celtycki, północnoeuropejski, bądź charakterystyczny dla mieszkańców Półwyspu Arabskiego. W tym miejscu w ramach ciekawostki opowiem, że istnieje skala chromatyczna von Lushana, która to również klasyfikuje kolory skóry.

Korepetycje fizyka

W zależności od posiadanego fototypu skóry możemy ją wystawiać przez określony czas na działanie promieniowania UV, aby uniknąć poparzeń. Dla jaśniejszych karnacji może to być zaledwie 5 minut, dla ciemniejszej 20 minut lub dłużej. Co mogą zrobić posiadacze celtyckich karnacji, aby nie uchodzić za raki
w te słoneczne dni? Z pomocą przychodzą środki farmaceutyczne oznaczone SPF( Sun Protection Factor).

Zapewne stosujecie, a przynajmniej powinniście stosować kremy z tym oznaczeniem zakończonym liczbą, ale czy wiecie co ta liczba znaczy?

Mówi się, że to moc filtru im większa czyli np. taka 50 tym mniejsze ryzyko oparzenia skóry. W praktyce liczba ta określa zwielokrotnienie możliwości ekspozycji skóry o twoim fototypie na działanie słońca.

Tłumacząc na przykładzie jeśli ktoś może bezpiecznie przebywać na słońcu przez 10 minut to używając kremu SPF 10 wydłuża ten czas do 100 minut. Kremem SPF 30 do 300 minut.

Należy zaznaczyć, że chodzi tu o czas działania promieniowania UVB, jeśli chodzi o UVA czas ekspozycji należy średnio zmniejszać do 1/3 bezpiecznego czasu UVB. Jeżeli jednak zdarzy wam się zbytnio zarumienić pamiętajcie o nawilżaniu skóry, np. poprzez użycie aloesu.

W wakacje są wszyscy szczęśliwi?

Na koniec wspomnimy o jeszcze jednym wpływie promieniowania UV, mianowicie o efekcie szczęścia! Tak zgadza się, promieniowanie pobudza nasz organizm to produkcji hormonu szczęścia, którym jest serotonina. W wakacyjne dni ludzie są bardziej uprzejmi, wyluzowani i chętni do działania! Podobnie jak w słonecznej Hiszpanii 🙂 więc słonecznych i szczęśliwych dni życzy wam ELEMENTUM!

Drodzy czytelnicy!

Napiszcie w komentarzu, czy temat jest dla Was ciekawy!
Gdybyście mieli do tej treści pytania, albo chcieli poznać więcej szczegółów o optyce i i świetle to piszcie do nas na adres: elementum.edu@gmail.com

Na koniec pamiętaj o tym…

  • aby być na bieżąco z naukową wiedzą śledź nasz fanpage FB.
  • że jeśli zainteresował Cię temat i chciałbyś dowiedzieć się więcej lub przygotować się do matury z fizyki to zapraszamy do umówienia się na lekcję z fizyki(korepetycje fizyka) do naszego eksperta!

Autor: Piotr KałuziakELEMENTUM

 

Bibliografia

  1. Promieniowanie słoneczne a witamina D i nowotwory skóry. Nowicka Grażyna. Warszawa : Muzeum Historii Polski, 2008.
  2. WPŁYW SŁONECZNEGO PROMIENIOWANIA ULTRAFIOLETOWEGO (UV) NA POWSTAWANIE RAKÓW SKÓRY. Pacholczyk Marta, Czernicki Jan i Ferenc Tomasz. brak miejsca : Medycyna pracy, 2016.
  3. Ebisz Macin i Brokowska Marta. Szkodliwe oddziaływanie promieniowania ultrafioletowego na skórę człowieka. HYGEIA public health. 2015.
  4. Skąd się bierze opalenizna? [Online] http://solariumplatinium.pl/skad-sie-bierze-opalenizna.

 

Napisz komentarz

Subskrypcja

Dołącz do naszej listy mailingowej, aby otrzymywać najnowsze wiadomości i aktualizacje od naszego zespołu i odbierz prezent.

Dziękujemy za zapisanie się na naszą subskrypcję!